Theo thông tin từ Ban Quản lý dự án, Dự án lúa gạo của Rikolto được triển khai tại tỉnh Đồng Tháp, thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với mục tiêu nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua phát triển canh tác lúa bền vững và hiệu quả kinh tế. Đồng thời, dự án hướng đến cải thiện sinh kế lâu dài cho các nông hộ nhỏ.
Đối tượng hưởng lợi chính là khoảng 8.000 nông dân, được tổ chức trong khoảng 30 hợp tác xã, với tổng diện tích canh tác từ 14.400 đến 14.500 ha. Khu vực thực hiện đặc biệt chú trọng vùng xung quanh Vườn quốc gia Tràm Chim – một hệ sinh thái đất ngập nước quan trọng.
Hiện nay, nông dân chủ yếu canh tác 3 vụ lúa mỗi năm với năng suất trung bình khoảng 6 tấn/ha. Tuy nhiên, phương thức canh tác này tồn tại nhiều hạn chế như: đất bị suy thoái do không có thời gian nghỉ, phụ thuộc nhiều vào phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đốt rơm rạ sau thu hoạch và phát thải khí nhà kính (đặc biệt là khí methane – CH4).
Để giải quyết các vấn đề trên, dự án áp dụng các giải pháp canh tác bền vững như: quản lý nước hợp lý (giảm ngập liên tục), không đốt rơm rạ, tăng cường sử dụng vật liệu hữu cơ và áp dụng tiêu chuẩn SRP (Sustainable Rice Platform). Nhờ đó, chi phí đầu vào như nước, phân bón, thuốc và giống có thể giảm từ 20–40%, đồng thời cải thiện độ phì nhiêu của đất và khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây lúa.
Về môi trường, dự án hướng đến giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính, với mục tiêu lên đến khoảng 1 triệu tấn CO2 tương đương. Việc đo lường và đánh giá được thực hiện theo tiêu chuẩn quốc tế (Gold Standard), với quy trình kiểm tra nghiêm ngặt và có sự xác minh từ bên thứ ba.
Ngoài ra, dự án còn triển khai mô hình nông nghiệp tái sinh trên diện tích 300 ha xung quanh Vườn quốc gia Tràm Chim. Các hoạt động bao gồm: giảm xới đất, che phủ đất, luân canh cây trồng (đặc biệt với cây họ đậu) và giảm số vụ lúa từ 3 xuống còn 2 vụ mỗi năm. Mục tiêu là phục hồi hệ sinh thái, tăng đa dạng sinh học và tạo môi trường sống thuận lợi cho các loài động vật, đặc biệt là sếu đầu đỏ.
Bên cạnh sản xuất lúa, dự án cũng hỗ trợ đa dạng hóa sinh kế cho người dân thông qua các mô hình như: lúa – cá, lúa – vịt, trồng sen kết hợp nuôi thủy sản, nuôi ong, trồng nấm và phát triển du lịch sinh thái. Những hoạt động này góp phần tăng thu nhập và giảm rủi ro kinh tế cho nông hộ. Dự án được triển khai theo lộ trình từ năm 2026 đến năm 2035, với quy mô mở rộng dần qua từng năm và dự kiến ổn định ở mức khoảng 14.400 ha từ năm 2029 trở đi. Tổng thể, đây là một mô hình tiêu biểu về chuyển đổi nông nghiệp bền vững, kết hợp hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng địa phương.
Trong các hoạt động trên đây, Viện AOI đã hợp tác với tổ chức Rikolto trong việc tư vấn kỹ thuật và quá trình thực hành sản xuất lúa theo tiêu chuẩn SRP tai ba HTX (Bình Thành, Tân Bình và Thắng Lợi) thuộc tỉnh Đồng Tháp và các doanh nghiệp liên kết với các HTX này. Việc hợp tác đã được tiến hành từ năm 2024 đến nay và các HTX và doanh nghiệp liên kết trong dự án đã được đánh giá, xác minh của bên thứ ba và đã đạt được tiêu chuẩn sản xuất lúa gạo SRP và Các doanh nghiệp được xác minh đạt tiêu chuẩn chuỗi hành trình COC.SRP.
